Interview met initiatiefnemers

— Onderstaand interview en foto’s mogen gebruikt worden voor publicaties in media —

 

Natuurinclusief ontwerpen heeft de toekomst

Architect Victor Retel Helmrich en ecoloog Johannes Regelink zijn de grondleggers van Natuurinclusief ontwerpen. Deze inspiratiesite wil het natuurinclusief ontwerpen bevorderen. Retel Helmrich: “Het is niet algemeen bekend, maar ontwerpers kunnen met kleine aanpassingen in de ontwerpfase van bouwprojecten al veel voor dier- en plantensoorten betekenen.” Een interview met beide heren.

Retel Helmrich en Regelink praten gepassioneerd over hun nieuwe initiatief Natuurinclusief Ontwerpen. Retel Helmrich is al jaren met de koppeling ecologie en ontwerp bezig. “Ik zie dat architecten behoefte hebben aan ontwerptools om ecologie en natuur in hun ontwerpen betekenis te geven.”

Helmrich ziet dat er in projecten behoefte is om een omgeving te creëren die in balans is met de natuur. “Ik denk dat dat op een veel intensievere manier kan dan nu het geval is. Het was reden voor mij om met Regelink Ecologie & Landschap om de tafel te gaan zitten.”

Regelink: “Ecologische bureaus zijn vooral reactief bezig met de natuur in de gebouwde of te bebouwen omgeving. Als er een probleem is dan gaan wij kijken naar een oplossing. Maar dieren zitten niet voor niets in de gebouwde omgeving. Een groot aantal zijn cultuurvolgers. In de jarenzestigwoningen huizen veel diersoorten als dwergvleermuizen, huismussen of gierzwaluwen. Dat is hun leefomgeving. Als we gaan slopen dan verdwijnen die habitats. We moeten ervoor gaan zorgen dat we altíjd geschikt bouwen voor de natuur. Alleen dan kan de natuur nog wel wat lijden bij sloop of verandering.”

In de nieuwbouw is tegenwoordig alles hermetisch afgesloten, constateert Regelink. “Die gebouwen laten geen ruimte voor diersoorten. In de jaren zestig waren de bouw en isolatie-eisen lagen veel lager. En dieren kruipen nu eenmaal onder de dakpannen. Als we nu gaan bouwen moet je in een ontwerp rekening houden met genoeg openingen om rekening te houden met de soort. Dit kan dan bijvoorbeeld door een mussenvide mee te nemen in het ontwerp. Op grotere schaal geldt ook dat je in gebieden kringlopen moet gaan sluiten. Het gedachtegoed van Cradle to Cradle sluit goed aan bij natuurinclusief ontwerpen. ”

Retel Helmrich: “Je kunt deze toepassingen zonder extra kosten meenemen in het ontwerp en het bouwbesluit laat hiertoe ruimte. Je hoeft er alleen maar rekening mee te houden. Architecten moeten naast esthetiek en functionaliteit duurzaamheid en ecologie in hun bagage mee gaan nemen. Gemeenten gaan hier overigens ook steeds meer naar vragen.”

Reden voor een cursus

Het is nog maar de vraag in hoeverre architecten klaar zijn voor een omslag in het denken, weet Retel Helmrich. “Maar het is een onmisbare uitbreiding. Architecten kunnen met natuurinclusief ontwerpen hun praktijk toekomstbestendig maken. Voor ons een mooie aanleiding om een cursussenreeks aan te gaan bieden. 23 oktober vindt de aftrap plaats. De combinatie architect en ecoloog maakt dat de cursus zeer praktisch toepasbaar wordt en ecologisch inhoudelijk diepgaand.”

Architecten krijgen een hele reeks aan extra tools om te gaan ontwerpen, middels deze cursus. Retel Helmrich: “We willen architecten inspireren, enthousiasmeren en informeren. Architecten zitten voorin in het traject en zijn enorm van belang bij de totstandkoming van gebouwen die dankzij het natuurinclusieve ontwerp een verrijking betekenen voor hun omgeving.”

Regelink: “De cursusdagen kunnen vanzelfsprekend los gevolgd worden, maar na het volgen van de vier cursusdagen mag de architect het label ‘Natuurinclusief ontwerpen’ dragen. Het mooie is dat de cursus gevolgd kan worden in het kader van de Permanente Beroeps Ontwikkeling die voor leden van de BNA verplicht is. Een ontwikkeling als BREEAM-certificering van gebouwen sluit hierbij overigens perfect aan.”

Retel Helmrich weet dat een aantal architecten zeker kritisch staan tegenover een onderwerp als natuurinclusief ontwerpen. “Maar ik denk dat de tijd rijp is voor een initiatief als de onze. Het is weliswaar momenteel een moeilijke markt, maar onze cursus opent nieuwe deuren voor hun werkwijze als architect. Door onze cursus kun je je onderscheiden als bureau, daarnaast is het gewoon fantastisch leuk om met dit onderwerp aan de slag te gaan.”